Woordenlijst
Aambeeld, aanbeeld
Anvil
IJzeren smeedblok, zwaar hardmetalen hulpstuk in gebruik als ondergrond bij het in vorm smeden van metalen
A block (usually of iron) with a flat top, concave sides, and often a pointed end, for forging metals.
Afdekmiddel, etslak
Resist
Beschermende laag die op metaal wordt toegepast om te beschermen tegen etsende substanties
A protective coating of a resistant substance, applied to parts of metal that are to be protected from an etching substance.
Afkoken
Pickle
Het oplossen van resten soldeervloeistof en oxides of het reinigen van metaal door oxydatie na branden tijdens het emailleerproces
An acid chemical bath used to dissolve off flux and dirt from soldering operations. Sodium bisulfate, a dry salt, or Sparex®, is commonly used. When dissolved in warm water it produces a weak sulphuric acid solution.
Agar
Wordt gebruikt als plakmiddel voor bladgoud of -zilver
A water soluble gum substance obtained from seaweeds. Upon firing the glue burns off without a trace. It is used as a delicate glue in enameling, for example, in arranging cloisonné wires on a previously fired enamel surface wetted with a thin water solution of the gum.
Alpaca
Nickle silver, German silver
Een harde metaallegering van koper, zink en nikkel, wit van kleur
A hard alloy of copper, zinc and nickel, looks like silver.
Aluin
Alum
Dubbelzout van aluminiumsulfaat en kaliumsulfaat
A double sulphate of aluminium and potassium. Used to paste gold or silver foil, but also to clean metal (100 g per litre, to be heated when used).
Alundum®
Evenals Aloxite een merknaam voor een schuurmiddel op basis van aluminium (zie o.a. amaril)
A trade name of alumina abrasive, just like Aloxite.
Amaril
Corundum
Zeer hard aluminiumkristal, vooral in gebruik als slijp- of schuurmiddel
Extremely hard crystallized alumina, used especially as an abrasive
Amaril schuurpapier
Emery-paper
Schuurpapier of schuurlat met amarilpoeder, gebruikt om metalen en harde materialen te schuren en polijsten.
Cloth or paper covered with emery, used for polishing or cleaning metals etc. Emery is a coarse rock of corundum and magnetite or haematite used for polishing metal or other hard materials.
Asfaltvernis, teerlak
Asphaltum varnish
Afdekmiddel om metaaloppervlak te beschermen tegen zuur tijdens het etsen
A thinned solution of asphalt used as a barrier paint or resist in the process of etching.
Azijn
Vinegar
Wordt wel samen met zout gebruikt om metaal mee te reinigen alvorens te emailleren
May be used (e.g. as vinegar) together with salt, to pickle metal prior to enamelling.
Azijnzuur
Acetic acid, acid, acetic
Zuur, waarmee je koper of zilver schoon kan beitsen, voor dat je emaille opbrengt.
May be used (e.g. as vinegar) together with salt, to pickle metal prior to enamelling
Bankschroef, handschroef
Vice
Mechanische klem vastzittend aan een werkblad
Beits, etsvloeistof
Mordant
Een oplossing van meestal een sterk zuur, gebruikt om metaal mee te etsen
Any of the various acid and chemical mixtures that are used to etch metals.
Blad, bakje
Tray
Plat, breed voorwerp
Boorzuur
Acid, boric
Verbinding van boron en waterstof, vergelijkbaar met borax, lost op in alcohol. Wordt een gouden voorwerp in zo'n oplossing gedoopt en de alcohol door hitte verdampt, dan blijft een poederlaagje borax achter dat als vloeimiddel en afdekmiddel fungeert tijdens het solderen.
Cleaning the metal before firing with it.
Borax
Natriumboraat is een wit mineraal: 1 molecuuul Na2B4O7 vormt gebonden aan 10 moleculen H2O een kristal. Bij verhitting ontbindt het kristal en het water gaat borrelen en verdampt; bij verdere verhitting smelt het borax en wordt helder Er ontstaat een glasachtige laag die sterke oxydatie voorkomt en het vloeien van metaal bevordert.
Sodium borate, a white mineral. It is used as a flux, forming a low melting glassy coating on hot metals while they're being soldered. This prevents excessive oxidation and encourages metals to flow together more easily. See also www.borax.com/
Braam
Burr
Ruige gerafelde rand langs de zaagsnede, of boorgat
A rough edge or area remaining on material, such as metal, after it has been cast, cut, or drilled.
Branden
Fire
Het proces waarbij emaillepoeder door verhitting op metaal wordt gehecht.
The process of fusing the enamel to metal in a kiln, or by gas torch.
Buigen, krombuigen, scheeftrekken, verbuigen
Warp
De vormverandering die bij metalen kan optreden nadat zij zijn verhit
Make or become bent or twisted out of shape by the action of heat.
Carborundum
Silicon carbide, een hard slijp- en schuurmiddel
A compound of carbon and silicon used as an abrasive.
Ceramit
Een twee-componenten epoxyhars die in een uur bij 93 °C wordt gehard. Het resultaat lijkt op dat van echt emaille. Wordt wel eens gebruikt als de restauratie van een emaille werkstuk niet op andere wijze mogelijk is. Niet warmtebestendig.
Low temperature curing (93 °C = 200 °F for one hour), hard "enamel", in fact a two part epoxy. The result is a ceramic like surface which resembles kiln fired enamels in both appearance and physical properties. Occasionally used if the restauration of enamel cannot be done in any other way.
Cloisonné draad
Cloisonné wire
Ronde of geplette draad, soms filigraindraad, meestal van zilver, goud of koper, gebruikt bij het maken van cloisonné emaille.
The thin flat, occasionally round or filigree wire used as a design element to separate colours or areas in cloisonné enameling.
Colorit
Dit heeft een brede toepassing en wordt o.a. bij restauratie van emaille toegepast als het niet mogelijk is dit met 'echt' emaille te doen. Het is een vloeibare, keramische polymeer zoals gebruikt door tandartsen: zeer hard, vrijwel kras- en krimpvrij, te bewerken met schuur- en polijstmiddelen; het wordt gehard met blauw licht. Het kan in alle kleuren worden gemengd, transparant of opaak.
Not an enamel, but a ceramic-reinforced composite material similar to what the dentist uses on teeth. Used in the restauration of old enamelled pieces if this cannot be done with true enamel. It is a liquid that comes in many different colors, which can also be mixed to produce any shade (in transparent or opaque). The material is very hard, can be sanded, sand-blasted, filed, buffed to high shine, inlaid, wire brushed and will withstand scratching.
Doven, blussen
Quench
Snel afkoelen in water. Niet-ijzerhoudende metalen worden gehard door buigen, hameren, vervormen in het algemeen; zij worden onthard door ze te verhitten en snel in water af te koelen. Staal wordt door hetzelfde proces echter gehard.
Fast cooling with water. Many work hardened non-ferrous metals must be annealed by heating to incandescence, and then quickly quenched. The same process applied to carbon steel does the reverse.
Emaille
Enamel
Met metaaloxyden gekleurd glas, wordt tot poeder gemalen en op metaal gesmolten. Het moet worden onderscheiden van stoffen die soms ook als emaille worden aangeprezen maar bestaan uit plastic (in ringen voor schoolkinderen), en bij insignes ('badges') wel wordt aangeduid als "warm enamel", "cold enamel", "soft enamel", soms "hard enamel", "baked enamel" (meestal plastic), "french enamel". Daarnaast zijn er middelen die wel bij de reparatie van emaille objecten worden toegepast en die voorkomen onder de naam Ceramit (epoxyhars, niet warmtebestendig) en Colorit (een keramische polymeer zoals gebruikt door tandartsen: zeer hard, krasvrij, bewerkbaar, te harden met UV licht.
True enamel is coloured glass, usually ground into a powder and "fired" or melted onto a metal surface. Many non-enamel products are advertised as "warm enamel", "cold enamel", "soft enamel", "hard enamel", "french enamel", "baked enamel" are often plastics. Ceramit (a two part epoxy, cured at 93 °C = 200 °F for one hour) and Colorit (a ceramic polymer as used by dentists: very hard, can be sanded, filed and polished, is cured with UV light) are occasionally used in the restauration of enamel if this cannot be done with 'true' enamel.
Emailleerfolie
Enamelling foil
Heel dun goud- of zilverfolie dat tussen ondergrond en bovenliggende transparant emaille wordt gelegd; het terugkaatsende licht heldert het emaille op.
Very thin gold or silver, laid between background enamel and the top transparent colours, used to reflect light back through layers of transparent enamel.
Emailleeroven
Enamelling kiln
Oven waarvan de temperatuur tenminste tussen 600 en 900 ºC kan worden ingesteld - bereik mag groter zijn -, en bij voorkeur uitgerust met een pyrometer.
A special oven used to "fire" or fuse enamel onto metal.
Emailleertreef
Enamelling trivet
Een onderzetter, meestal van roestvrij staal, waarop het werkstuk rust - meestal met de randen, of op drie puntjes - tijdens het branden in de oven
A small stand usually made of stainless steel, to hold the enameled metal, usually by its edges or on three points, in a kiln while it reaches the fusing temperature
Etslak, afdekmiddel
Resist
Beschermende laag die op metaal wordt toegepast om te beschermen tegen etsende substanties
A protective coating of a resistant substance, applied to parts of metal that are to be protected from an etching substance.
Etsvloeistof
Etching mordant
Een algemene aanduiding voor een zure, etsende = beitsende vloeistof
The general name for whatever acid formula is used in etching.
Etsvloeistof, beits
Mordant
Een oplossing van meestal een sterk zuur, gebruikt om metaal mee te etsen
Any of the various acid and chemical mixtures that are used to etch metals.
Figuurzaag
Fretsaw
Fijne spanzaag om figuren uit te zagen
Jewellers saw
Figuurzaagwerk, sierzaagwerk,
Fretwork
Uitgezaagde figuren
Fijnzilver
Fine silver
Zilver zonder bijmenging (1000/1000), te onderscheiden van sterling zilver, 1e gehalte en 2e gehalte zilver
Pure silver, often denoted as 1000/1000 or 1000/-. Compare with sterling silver.
Filigrain, filigraan
Filigree
Fijn opengewerkt metaal; versiering op zilver, goud of koper door middel van een fijmazige draad (zoals parel-, eier of galeriedraad).
Ornamental work of gold or silver or copper as fine wire formed into delicate tracery; fine metal openwork.
Filigrain-emaille
Filigree enamel
Dit is een variant van het émail cloisonné, een vorm van draademaille. In plaats van geplette (of ronde) cloisondraden gebruikt men nu filigrain- of getordeerde draad om de cellen te vormen. Karakteristiek is ook dat de cellen niet tot de bovenkant van de draad worden gevuld, en dat het emaille aan de zijkanten wat opstaat. Bij email cloisonné wordt de cel vrijwel altijd tot de hoogte van de cloisondraad opgevuld, niet bij het draademaille. Zie ook: Leerboek Eppens-van Veen.
A type of decoration in the manner of cloisonné enamelling but having the cloisons made of twisted wire (rather than flat strips of metal) soldered to the base, and filled in with opaque enamel. After the powdered enamel in the spaces is fused and, upon cooling, has contracted, the wire shows above the surface.
Fondant
Flux
Transparant helder emaille wordt vaak als ondergrond gebruikt op koper of zilver, of soms als de laatste laag op een werkstuk.
Colourless transparent enamel: using this as a layer underneath transparent enamels to lighten up these enamels
Fotolak
Photoresist
Lichtgevoelige lak die op metaal wordt verstoven of gestreken; er wordt een zwart-wit voorstelling overheen gelegd, aan UV licht blootgesteld, waarna het belichte materiaal kan worden verwijderd met natronloog. De achterblijvende fotolak beschermt tegen etsende stoffen.
Light sensitive material that can be sprayed or painted onto metal. After exposure to ultraviolet light through a transparent sheet with a black-and-white image, exposed photoresist can be removed with a solution of sodium hydroxide; the remaining material acts as a resist, protecting the metal from etching substances.
Frit
Dit is de basisglasmassa waaraan metaaloxyden worden toegevoegd om transparante gekleurde emaille te maken. Of door toevoeging van een vertroebelingsmiddel voor opake emailles. Soms wordt het woord gebruikt voor een brokje gekleurd emaille dat voor gebruik nog moet worden fijngemalen.
A vitreous composition from which soft porcelain, enamel, etc., are made.
Gasbeton
Cellular concrete
Bruikbaar als vuurvaste onderzetter tijdens het branden van emaille in de oven
Can be used as a trivet when firing enamel in the kiln.
Gietkroes
Casting crucible
Een vuurvaste kroes of smeltbakje van keramisch materiaal of grafiet, waarin metaal kan worden gesmolten en waarmee in een vorm kan worden gegoten.
A heat resistant ceramic or graphite container in which metal is melted, and used to direct the flow of the metal into a mold.
Glasborstel
Glass brush
Borstel die bestaat uit dunne glasvezels omwonden met touw om het metaal schoon te schuren. Te gebruiken onder stromend water.
Brush made of thin glass fibres, used to clean metal surface.
Gloeien, uitgloeien, verhitten en vervolgens afkoelen van metaal
Anneal, annealing
Het soepel maken van metalen. Noodzakelijk als het metaal pletbaar moet worden gemaakt nadat het door bewerkingen hard is geworden. Metaal dat gehard is geraakt moet voor het emailleren worden uitgegloeid, anders kunnen vormveranderingen optreden na het branden, waardoor emaille scheurt of afspringt, en bijv. cloisonnédraden niet meer goed liggen of loslaten. Niet-ijzerhoudende metalen worden gehard door buigen, hameren, vervormen in het algemeen; zij worden onthard door ze te verhitten tot zij juist gaan gloeien, en vervolgens snel in water af te koelen. Staal wordt door hetzelfde proces echter gehard.
The act of softening metals. This is useful when the object must be made malleable after becoming work hardened, to prevent fractures. Work hardened metal must be annealed prior to enameling, as otherwise the object's shape will change after firing and enamel will crack or chip off, or cloisonné wires will be misaligned or come loose. Gold, silver, and other non-ferrous metals are heated to a dull red temperature and then quenched in water. Tool steel will harden when quenched; hardened steel is annealed by gradual cooling.
Grisaille
Een soort schildertechniek met emaille. Op metaal wordt eerst zeer donker of zwart emaille gebrand. Vervolgens wordt het geheel bedekt met wit emaille waarin de omtrek van een tekening werd aangebracht. De omtrek en het zwarte email worden van wit emaillepoeder vrijgemaakt, zodat een silhouet van de voorstelling ontstaat, de plaat vervolgens deels ingebrand. De donkere kleur schijnt door het wit, dat daardoor grijs wordt. Door steeds meer lagen wit aan te brengen, die echter de voorgaande 'witgang' niet geheel bedekken, ontstaat een afbeelding met alle tinten tussen zeer donker tot wit. Hiermee kon men o.a. portretschilderen.
Is an enamelling technique, starting with a dark surface. Then you can only use white opaque enamel in firing and you can use this process no more than 7 times. After each firing the result will be show a greyisch, milky white tone.
Guilloche
Structuur als van gevlochten linten die mechanisch op metaal wordt aangebracht en als ondergrond wordt gebruikt voor transparant email
A metalwork ornament imitating braided ribbons.
Handschroef, bankschroef
Vice
Mechanische klem vastzittend aan een werkblad
Hangboor, hangmotor met flexibele slang
Flex-shaft
Electromotor die aan statief kan worden gehangen, en waarmee een flexibele slang kan worden aangedreven waarop boortjes, borsteltjes of schuurschijfjes kunnen worden aangebracht.
Also called a pendant drill; a hand-held drilling grinding and polishing apparatus with an electric motor suspended from above and the rotating power transferred through a flexible tube of spring steel coils and rubber, by means of an inner lubricated cable.
Inleggen in zuur
Pickle
Afkoken. Metalen, juwelen en andere voorwerpen inleggen in zwak zuur om ze te reinigen
An acid chemical bath used to dissolve off flux and dirt from soldering operations. Sodium bisulfate, a dry salt, or Sparex®, is commonly used. When dissolved in warm water it produces a weak sulphuric acid solution.
Kijkgat, loergat
Spyhole
Het kijkgat dat in veel emailleerovens aanwezig is.
The hole, commonly in the front door, of the kiln that allows you to peek at the inside. Protect your eyes when you use the spyhole! You have to wait until the object has the same colour as the inside of the kiln.
Klyrfire®
Emaillijm, een waterige vloeistof die tragacanth gom heeft vervangen als bindmiddel voor emaillepoeder. Het verbrandt restloos in de emailleeroven.
A clear liquid thinned with water and applied with ground glass enamel. It bonds the particles together when dried, to aid in holding the powder in position, and burns away without a trace during the firing. Prior to it, gum tragacanth was used for the same purpose.
Koperoxyde
Fireglaze
Het zwarte materiaal dat wordt gevormd als koper tot meer dan 700 °C wordt verhit. Bij het afkoelen springt veel van het oppervlak af, andere delen blijven vastzitten. Dit zwarte oxyde kan worden gebruikt als integraal onderdeel van de voorstelling die bij emailleren wordt gemaakt.
Kraspen
Scribe
Een scherp instrument waarmee op metaal gekrast kan worden, bijv. als geleide bij het zagen.
Pointed instrument to scratch
Krombuigen, buigen, scheeftrekken, verbuigen
Warp
De vormverandering die bij metalen kan optreden nadat zij zijn verhit
Make or become bent or twisted out of shape by the action of heat.
Kromtrekken
Buckle
Zich krommen of buigen door hitte of spanning
Warp by warmth or tension
Maas, maasgrootte, maaswijdte
Mesh
Gebruikt om de grootte van de maaswijdte aan te geven bij zeven gebruikt bij het emailleren of bij zeefdrukken.
Indication of to measure the particles of enamel
Messing
Brass
Een gele legering van koper (55-90%) met zink en andere bijvoegingen; het bevat te veel zink en is daardoor ongeschikt voor emailleerwerk (zie tombak)
A yellow alloy of copper and zinc; it can be used for enamel work when the zinc content is 5% or less (see tombak).
Mica
Wordt bijv. gebruikt om een plique à jour werkstuk op of tegenaan te leggen, als steun voor het opgebrachte emaille, bij het branden in de oven
Material used to support the enamel in the process of making plique à jour enamel.
Millefiori
Kleine, enigszins ronde klompjes glas waar doorheen een veelkleurig patroon loopt (zoals bij knikkers)
Italian word for "thousand flowers". Millefiori glass is made by first heating a bundle of thin glass rods of varying colours until the rods fuse together. The bundle is pulled thin, cooled, and sliced to produce small disks with flowerlike designs. These disks are then occasionally applied to enamel work, but more often to hot blown glass ware which is then reheated and blown for a further time. This produces spectacular coloured glassware. The technique was developed by the Romans and dates to the 1st century BC. The technique is most frequently used to make paperweights and marbles.
Mortier (vijzel) en stamper
Enamelling mortar and pestle
Stalen vijzel om emailbrokken in te verpulveren
A strong hard bowl and crushing tool used to hand grind enamel (coloured glass) particles.
Nat opbrengen
Wet inlay, wet packing
Veel gebruikt bij cloisonné en plique à jour techniek (zie ook spatel)
Also called spatula technique: enamel is applied to the metal surface mixed with distilled water and thoroughly dried before firing it in the kiln. This technique can be applied on plaques, instead of dusting, and is standard procedure in cloisonné and champlevé enameling.
Natriumbisulfaat
Sodium bisulfate
Een poeder dat opgelost in water een zwakzure oplossing van zwavelzuur oplevert. Verkrijgbaar als Sparex®. Gebruikt om metaaloppervlak te reinigen van vuil en oxyden, o.a. na het solderen.
A dry salt, or Sparex®, is commonly used dissolved in warm water to produce a weak sulphuric acid solution. Used to dissolve off flux and dirt from soldering operations.
Niëllo
Niello
Een zwart, zacht materiaal, geen emaille; het bestaat uit een legering van lood, koper en zilver, waaraan zwavel is toegevoegd. Het wordt vooral in Aziatische landen toegepast bij zilveren voorwerpen vervaardigd in feite met de champlevé techniek. Niet aanbrengen op voorwerpen waarmee voedsel in aanraking komt, vanwege het lood. Bij verhitting komen giftige looddampen vrij. Zie voor uitvoerige beschrijving van het maken www.ganoksin.com/borisat/nenam/enameling-10-2.htm
A heat-fused mixture of the sulfides of copper, silver and lead, used as a decorative dark gray or black coloured part of a pattern or design, usually filled into etched recesses as a fused inlay within the silver. It should not be used inside hollow ware used for cooking because of the lead content. A detailed description on how to make niello is available on www.ganoksin.com/borisat/nenam/enameling-10-2.htm
Open vlam
Torch
Bij het emailleren een techniek waarbij niet in de oven, maar met de open (gas)vlam wordt geëmailleerd
You can fire your enamel on metal in the kiln or you can use a torch to melt the enamelling-powder on the metal surface
Ophanging
Suspension
Voorziening waardoor iets is opgehangen
Oven
Kiln
Oven waarvan de temperatuur tenminste tussen 600 en 900 ºC kan worden ingesteld - bereik mag groter zijn -, en bij voorkeur uitgerust met een pyrometer.
A furnace or oven for burning, baking, or drying, esp. for calcining lime, firing pottery or enamel.
Oxydevlek
Fire scale
Zwarte verkleuring die op 1e of 2e gehalte zilver wordt gevormd (door vorming van koperoxyde) tijdens solderen of gloeien. De vlek kan met salpeterzuur worden verwijderd, maar meestal gebeurt dit door vijlen en schuren. De vlek wordt dieper en groter naar mate langer wordt verwarmd en de directe omgeving zuurstofrijker is. Zwart koperoxyde dat wordt gevormd bij verhitting van koper boven 700 °C wordt ook "fire scale" genoemd (zie koperoxyde).
A copperish-coloured stain formed on sterling during the process of soldering or otherwise during heating to incandescence. It can be removed with nitric acid, but is usually filed, sanded, or buffed off. It increases in thickness with longer periods of intense heat, and with free access to oxygen. Fire scale also develops as a black oxide when heating copper to at least 700 °C (1300 °F), see fireglaze.
Paneel
Plaque
Metalen paneel waarop wordt geëmailleerd, vooral om gemonteerd op te hangen en dus meestal vlak, maar het kan ook licht bolvormig zijn bijv. bij kleine portretten
A sheet to enamel on
Pennibrite
Een schuurmiddel bestaande uit schuurkorrels, zeepmiddel en zacht zuur, te gebruiken om koper mee schoon te maken.
Used to clean copper prior to enameling. Pennibrite contains an abrasive and a mild acid. The latter makes the use of sparex or alum superfluous.
Pioentje, paillon
Paillon
Een snippertje soldeer, meestal verkregen door het van een plaatje soldeer af te knippen. Ook stukjes goud- of zilverfolie die in emaille werkstukken worden toegepast.
A small snippet of solder, usually formed by cutting it from sheet solder.
Plaat
Slab
Bijv. steen, marmer
Plaat
Sheet
Koper, staal, zilver, etc.
Plaatschaar
Bench shears
Een soort guillotine waarmee plaatmetaal wordt geknipt
It cuts through metal with ease
Plique à jour, email de plique, email à jour, vensteremaille
Enamel, plique à jour
In feite email cloisonné maar zonder metaalbodem. Van draden, of door uitzagen uit metaal, wordt een honingraatachtige figuur gemaakt die vervolgens met emaille wordt gevuld. Deze korte beschrijving geeft niet aan hoe moeilijk deze techniek is, en welke technieken men moet toepassen om tot een goed resultaat te komen.
A difficult and beautiful technique in enameling, similar to cloisonné, but having no backing metal - to permit a stained glass effect; in one method transparent enamel and wire are arranged on a form of mica, fired and re-filled with more enamel, fired again, etc. until the desired thickness of glass is obtained. Then the underlying mica is carefully stoned away and the object very briefly fired again to polish just the surfaces.
Polijsten, borstel
Buff
Polijsten, borstel. Buffs zijn lappenschijven of polijstborstels die motorisch worden aangedreven. Ze worden voorzien van polijstmiddel.
To polish metal with various fine abrasive compounds embedded into cloth wheels or bristle wheels. The wheels themselves are commonly called buffs.
Polijstmachine
Buffing motor
Een machine waarop gepolijst kan worden, met een motor die de assen waarop de polijstschijven zitten aandrijven, soms met stofafzuiging
A polishing machine
Polijstmiddel
Buffing compound
Fijn verdeeld schuurmiddel in de vorm van blokken of staven, bijeen gehouden door kleverige was. Wordt op de schijven van polijstmachines aangebracht of met de hand gebruikt.
Various fine abrasive particles held together by sticky wax in the form of bars or blocks, that are held against spinning buffing wheels, or rubbed by hand onto buff sticks to embed or "charge" the wheel's fibers. It is the compound that does the polishing, not the fabric.
Ponsblok
Dapping block
Gebruikt samen met bolponsen om halfronde vormen in metaal aan te brengen
A wood or metal block with various sized concave, or dished out shapes. Used with dapping punches to form sheet metal disks into rounded dish shapes or hemispheres, also called a dapping die.
Puimsteen
Pumice
Licht, poreus vulkanisch gesteente dat wordt gebruikt voor het schuren en polijsten van materiaal
A light porous volcanic rock often used as an abrasive in cleaning or polishing substances.
Pyrometer
Een instrument waarmee hoge temperaturen, zoals in een oven, kunnen worden gemeten.
An instrument for measuring high temperatures, esp. in furnaces and kilns.
Repoussé
Metaal dat aan de voorkant een tekening met reliëf vertoont die is ingebracht door op de achterkant te hameren
Hammered into relief from the reverse side.
Salpeterzuur
Nitric acid
Een sterk bijtend zuur waarin de meeste metalen oplossen. Het wordt daarom, met water verdund (zuur altijd aan water toevoegen, niet andersom!!) gebruikt om metaal mee te etsen of te reinigen.
A strongly aggressive acid that dissolves most metals and is thus used, diluted with water, as an etching "mordant."
Scalex
Kleiproduct met chemische toevoegingen dat wordt aangebracht om oxydatie van het metaal tegen te gaan op plaatsen waar geen email wordt aangebracht. Na branden in de oven laat de scalex bij afkoeling van het werkstuk vanzelf los en kan alsnog email op de eerder beschermde plek worden aangebracht.Â
Clay product with chemical additons, used to protect areas of the metal that are not covered with enamel against oxydation. After firing the scalex detaches from the workpiece, after which enamel can still be applied to the protected surface.
Scheeftrekken, verbuigen, buigen, krombuigen
Warp
De vormverandering die bij metalen kan optreden nadat zij zijn verhit
Make or become bent or twisted out of shape by the action of heat.
Schraapstaal
Scraper
IJzeren staal met scherpe randen om bramen weg te halen voordat gesoldeerd wordt
Schuren
Sanding
Door sterke wrijving glad maken
Necessary after each firing, related to oxidation
Schuren, afpoetsen
Scour, scouring
Door sterke wrijving glad maken
Schuurborstel
Wire brush
Borstel met vaak messing draden om metaal schoon te schuren
A brush with wire bristles for cleaning and rust off metal
Schuurpapier
Sand paper
Papier waarop fijngestoten glas of amaril is geplakt, gebruikt om te schuren
Paper with fine glass compounds or amaril glued on, used to scour
Schuurspons
Abrasive pad
Wordt ofwel met puimsteenpoeder of met zout en azijn gebruikt om metaal mee te reinigen/ontvetten alvorens te emailleren. Bijvoorbeeld Scotch Brite.
Used to scour and polish metal surface prior to enamelling.
Sgraffito
Een soort tekentechniek met emaille. Op een geëmailleerde grondlaag wordt een contrasterende kleur emaille dun in twee lagen met lijm aangebracht, en goed gedroogd. Hierin wordt een tekening uitgekrast en vervolgens met een kwastje het emaillepoeder van de kraslijnen verwijderd. Dit geheel wordt in de oven gebrand. Men kan dit nog eens herhalen met een derde kleur. De lijnen liggen dus wat verdiept.
A technique of scratching through an unfired layer of enamel to reveal the underlying metal or base coats once it has fired.
Sierzaagwerk, figuurzaagwerk
Fretwork
Uitgezaagde figuren
Sjabloon
Stencil
Een vel plastic, metal, papier o.i.d. waarin een patroon of belettering is uitgesneden, en dat wordt gebuikt om een patroon op het onderliggende materiaal over te brengen
A thin sheet of plastic, metal, card, etc., in which a pattern or lettering is cut, used to produce a corresponding pattern on the surface beneath it.
Smeltkroes, smeltbakje
Crucible
Een smeltbakje of -kroes voor metalen
A melting-pot for metals.
Soldeer
Solder, hard, medium, easy, soft
Zilversoldeer is een legering die naar smeltpunt wordt verdeeld in extra hard (smeltpunt circa 750 °C), hard, middel en zacht (smeltpunt circa 660 °C). Bij goud wordt onderscheiden hard, middel, zacht en extra zacht, waarbij de smeltpunten eveneens variëren met de zuiverheid (karaat) van het goud. Soldeeralliages krijgen een wat hoger smeltpunt na te zijn gesmolten; hiervan kan gebruik worden gemaakt bij het emailleren, als hoge temperaturen nodig zijn. Legeringen die koper of cadmium bevatten kunnen de kleur van het emaille beïnvloeden.
Silver solders are alloys that melt at different temperatures: the normal highest being "hard" and the lowest, "easy." Solder alloys are changed with melting, and will melt at a slightly higher temperature after each melting, so it is common to cut a bit and melt it first, than let it cool -- to raise it's melting point and use it first. Allois containing e.g. copper or cadmium may affect the colour of the enamel that is fused onto it.
Sparex®
Handelsnaam voor natriumbisulfaat, een poeder dat in water opgelost een zwakke zwavelzuur oplossing vormt gebruikt om metaal te reinigen.
Commercial name of sodium bisulfate, a powder that when dissolved in water yields a weak solution of sulphuric acid, and is used to clean metal.
Spatel
Spatula
Bij het emailleren wordt email vaak nat opgebracht, waarbij gebruik kan worden gemaakt van een zelfgemaakt spateltje waarmee het emaille wordt opgebracht, en bijv. een puntige draad waarmee het wordt verdeeld. Het spateltje kan bijv. worden gemaakt door een draad plat te walsen. In plaats van de spatel wordt vaak een penseel gebruikt. Met grote spatels wordt het te emailleren voorwerp in de oven gelegd.
A broad-bladed knife-like implement used for spreading, stirring, mixing, etc. Small spatulas are often used in the wet inlay technique.
Staalwol
Steel wool
Gebruikt om koper mee schoon te schuren
Often used for sanding the metal surface prior to enamelling.
Sterling silver
Sterling zilver staat te boek als eerste gehalte zilver, ook aangeduid als 925/1000 of 925/- (92,5% zuiver zilver, bijmenging koper). Tweede gehalte bestaat voor 835/1000 uit zuiver zilver. Fijnzilver heeft geen bijmenging (1000/1000).
Silver alloyed with 7.5% copper to strengthen and harden it. Another term for sterling is "925" meaning 925 parts silver in a total of 1000 parts. Pure silver is extremely soft and not very durable. Britannia silver has a slightly higher silver content than sterling - 958 parts per 1000. Coin silver is lower - 20% copper, or "800" silver per 1000 parts. "Nickel silver" may not contain any silver.
Strooien
Dusting
Het strooien van emaillepoeder op het metaal door een zeef
The process of covering metal (often previously covered thinly with Klyrfire or similar glue) with enamel powder via a sieve, tea strainer, tea ball or the like.
Te heet branden
Overfiring
Het emaille bij een te hoge temperatuur inbranden. (Hierbij ontstaan vaak donkere vlekken door vorming van teveel koperoxyde, terwijl opaak emaille gedeeltelijk transparant kan worden)
Firing the enamel in the kiln, or by torch, at too high a temperature. Opaque enamels may become partly transparent, and too much oxide may be formed, leading to discolorations.
Teerlak, asfaltvernis
Asphaltum varnish
Afdekmiddel om metaaloppervlak te beschermen tegen zuur tijdens het etsen
A thinned solution of asphalt used as a barrier paint or resist in the process of etching.
Tegenemaille, contra-emaille
Counter-enamel, under-course
Wordt gebrand op de keerzijde van een werkstuk om de spanningen die optreden bij het afkoelen van metaal en emaille op te vangen en daarmee scheuren en vervormingen te voorkomen.
Fused glass enamel applied to the opposite side of the metal from the decorative enamel. It can be decorative too, but the main concern is to equalize strains in the cooling to prevent the enamel on the opposite side from chipping off as the metal contracts.
Thee-ei
Tea ball
Soms gebruikt om emaille mee te strooien
Theezeef
Tea strainer
Vaak gebruikt om emaille mee te strooien
To spread out your enamel-powder on the metal.
Tombak
Tombak, tombac, tambac
Tombak is een legering van koper (tenminste 70%) en zink. De benaming schijnt af te stammen van tambaga, het Maleisische woord voor koper. Het lijkt op messing maar is goudkleuriger, wordt soms rood messing genoemd; door toevoeging van arseen wordt het wit. Een legering van 95% koper en 5% zink is zeer geschikt voor het emailleren ("emailleertombak"), en geeft ook een helderder glans dan rood koper.
Tombak is sometimes also called "Garnet Gold", because of its golden color. The word is said to have been derived from tambaga, the Malay word for "copper". It is an alloy of copper (at least 70%) and zinc, resembling brass. Called also German, or Dutch, brass. It is very malleable and ductile, and when beaten into thin leaves is sometimes called Dutch metal. The addition of arsenic makes white tombac. Enamel tombak, an alloy of 95% copper and 5% zinc, is very suitable for enamelling and brighter than copper.
Tragant, tragacanth
Gum tragacanth
Een hars gemaakt uit Astragalus Tragacantha, die opgelost in water als 'lijm' wordt gebruikt bij het nat aanbrengen van emaillepoeder bij bijv. de cloisonné and plique à jour techniek; bij het branden verdwijnt het restloos. Tegenwoordig vervangen door Klyrfire®.
A resin from Astragalus tragacantha, used in enameling as a gentle binding agent for powdered enamels. Dissolved with water, and used with the "wet inlay" technique of cloisonné and plique à jour. When fired the gum burns away without a trace.
Treef
Trivet
Hierop worden voorwerpen in de oven geplaatst
Used to carry the metal during the firing-process.
Triplex, multiplex
Plywood
Hout, dat bestaat uit meer dan drie op elkaar gelijmde laagjes
Several layers of wood, stick together
Vensteremaille, email à jour, plique à jour, email de plique,
Enamel, plique à jour
In feite email cloisonné maar zonder metaalbodem. Van draden, of door uitzagen uit metaal, wordt een honingraatachtige figuur gemaakt die vervolgens met emaille wordt gevuld. Deze korte beschrijving geeft niet aan hoe moeilijk deze techniek is, en welke technieken men moet toepassen om tot een goed resultaat te komen.
A difficult and beautiful technique in enameling, similar to cloisonné, but having no backing metal - to permit a stained glass effect; in one method transparent enamel and wire are arranged on a form of mica, fired and re-filled with more enamel, fired again, etc. until the desired thickness of glass is obtained. Then the underlying mica is carefully stoned away and the object very briefly fired again to polish just the surfaces.
Verbuigen, buigen, krombuigen, scheeftrekken,
Warp
De vormverandering die bij metalen kan optreden nadat zij zijn verhit
Make or become bent or twisted out of shape by the action of heat.
Vermeil
Vermeil is karat gold electroplate over sterling silver, bronze or copper. In order to be termed Vermeil, the gold electroplate must coat all significant surfaces and be a minimum of 2Å“ micrometers thick (0.0001 inches). An item should not be called vermeil if it has a plating of base metal over the sterling silver (such as nickel) over which the gold is plated. If this is the process, then it must be so identified. When an item is simply termed electroplated, it must be an amount of Karat gold deposited on all surfaces of the piece via an electrochemical process equal to a minimum of .175 micrometers (.0000007 inches). It may be termed Heavy Gold Electroplate if it is a minimum of 2Å“ micrometers. Electroplating varies in the amount of gold deposition, from a "flash", a minimum deposit for color, all the way to the vermeil specifications of 2Å“ micrometers. When faced with the term electroplate, one should always be aware that the gold deposit is variable. Etymology: Middle English vermail, from Old French vermeil, from late Latin vermiculus, a kind of red worm, from Latin, grub, diminutive of vermis, worm.
Vermeil is karat gold electroplate over sterling silver, bronze or copper. In order to be termed Vermeil, the gold electroplate must coat all significant surfaces and be a minimum of 2Å“ micrometers thick (0.0001 inches). An item should not be called vermeil if it has a plating of base metal over the sterling silver (such as nickel) over which the gold is plated. If this is the process, then it must be so identified. When an item is simply termed electroplated, it must be an amount of Karat gold deposited on all surfaces of the piece via an electrochemical process equal to a minimum of .175 micrometers (.0000007 inches). It may be termed Heavy Gold Electroplate if it is a minimum of 2Å“ micrometers. Electroplating varies in the amount of gold deposition, from a "flash", a minimum deposit for color, all the way to the vermeil specifications of 2Å“ micrometers. When faced with the term electroplate, one should always be aware that the gold deposit is variable. Etymology: Middle English vermail, from Old French vermeil, from late Latin vermiculus, a kind of red worm, from Latin, grub, diminutive of vermis, worm.
Vitriool
Vitriol
Zwavelzuuroplossing (negen delen water, én deel zwavelzuur)
Sulphuric acid solution (nine parts of water, one part sulphuric acid)
Vloeimiddel of smeltmiddel
Borax
Het vloeimiddel of smeltmiddel gebruikt bij het solderen
Flux for soldering
Vloerplaat, bodemplaat
Floor pad
Plaat op de bodem van de oven
A material used to protect the oven from enamel that is floading
Zoutzuur
Hydrochloric acid, hydrogen chloride
Sterk zuur dat als reinigings- of etsmiddel op metaal wordt toegepast. Werk met handschoenen aan in goed geventileerde ruimte.
Hydrochloric acid
Zwavellever
Liver of sulphur
Calciumsulfaat, als brokjes of korrels te koop. Het kan in water worden opgelost en gebruikt om zilver of koper te zwarten. Dit materiaal gaat door blootstelling aan licht en lucht snel achteruit; het ruikt naar rotte eieren. In opgeloste vorm is beschikbaar "Blitz-beits" (Schwarzbeize Rapid van Schering), een waterige oplossing van natriumsulfide en een alkalische seleniumverbinding (de pH is groter dan 13!)
Exposed to air and light the material decays rapidly. It smells like rotten eggs. It is used to blacken silver or add a patina to copper.
Zwavelzuur, vitriool
Sulphuric acid
Sterk zuur dat in sterk verdunde vorm als reinigingsmiddel, en in geconcentreerde vorm als etsmiddel op metaal wordt toegepast. Door goud- en zilversmeden wordt als vitriool aangeduid verdund zwavelzuur in de verhouding 1 : 10 of 1 : 20.
A strong acid, used to clean or etch metal.
Émail brun
Hier is geen sprake van echt emaille. Men bedekte rood koper of een bronzen plaat met lijnolie, die na droging werd ingebrand. Er ontstaat een egaal, donkerbruin glanzend oppervlak. Dit werd in het verleden gegraveerd; gegraveerde en niet met lijnolie bedekte randen werden vervolgens verguld.
Émail champlevé
Champlevé enamel
Emaille aangebracht in uitgestoken, verdiepte velden die door brede stroken van elkaar zijn gescheiden. Zie ook: Electrolytisch etsen van koper, Zilver gieten voor email cloisonné en champlevé, Leerboek Eppens-van Veen, Electrolytisch etsen van zilver.
Hollows are formed in the metal - either by carving out by hand, by making a die casting or by acid or galvanic etching - leaving raised dividing strips. A raised field of metal is left to form the design. Enamel is then applied.
Émail cloisonné
Cloisonné enameling
Het metaal wordt door meestal platte, soms ronde of filigrain draad, in gesloten cellen opgedeeld, waarin het emaille wordt aangebracht. Elke kleur wordt dus in een eigen cel opgesloten. In Japan is een techniek ontwikkeld waarbij geen cloisondraden zichtbaar zijn. Er moet een onderscheid gemaakt worden tussen cloisonné- en draad-emaille. Bij cloisonné wordt het oppervlak helemaal vlak geslepen. Bij draademaille (platte, ronde of getordeerde draden) steken de draden iets boven het oppervlak uit. Het oppervlak wordt niet vlakgeslepen. Zie ook: Cloisonné, Handleiding cloisonné objecten maken, Cloisonné maken, Zilver gieten voor email cloisonné en champlevé, Leerboek Eppens-van Veen, emailleerstijlen, Maken van een cloisonné vaas.
The technique of fusing colours of ground glass onto metal, with wires forming lines (French - little fences) in the design separating elements of the design - formed with bent flat wires embedded in the glass enamel, or hard soldered on edge to the metal's surface.
Émail de basse taille et sur relief
Basse-taille enamel
Hierbij wordt het metaal uitgeëtst of geciseleerd, zodat de ondergrond een wisselende diepte heeft. Hier overheen wordt transparant emaille aangebracht, dat na branden kleurvariaties vertoont: het donkerst in de diepste delen, lichter in de ondiepe delen. Zie ook: Leerboek Eppens-van Veen, emailleerstijlen.
Basse-taille enamel entails engraving or etching out metal, and then covering it with translucent enamel that allows the pattern to show through. It differs from guilloché enamelling where the basse-taille work is machine-engraved using an engine-turning lathe, or tour a guilloche.
Émail de plique, émail à jour, plique à jour, vensteremaille
Enamel, plique à jour
In feite émail cloisonné maar zonder metaalbodem. Van draden, of door uitzagen uit metaal, wordt een honingraatachtige figuur gemaakt die vervolgens met emaille wordt gevuld. Deze korte beschrijving geeft niet aan hoe moeilijk deze techniek is, en welke technieken men moet toepassen om tot een goed resultaat te komen. Zie ook: leerboek Eppens-van Veen, Handleiding plique à jour maken, plique à jour, emailleerstijlen, Handleiding bij het vervaardigen eenvoudig vensteremaille
A difficult and beautiful technique in enameling, similar to cloisonné, but having no backing metal - to permit a stained glass effect; in one method transparent enamel and wire are arranged on a form of mica, fired and re-filled with more enamel, fired again, etc. until the desired thickness of glass is obtained. Then the underlying mica is carefully stoned away and the object very briefly fired again to polish just the surfaces.
Émail en ronde bosse
Encrusted enamel, émail en ronde bosse,
Emaille aangebracht op ruimtelijke vormen, zoals bijv. een vaas, of een beeldje. Bij kleine voorwerpen wordt het oppervlak wel ruw gemaakt om het emaile houvast te verschaffen. Zie ook: leerboek Eppens-van Veen, Maken van een cloisonné vaas, Rondom emailleren
The technique of enamelling the irregular surface of figures, or of objects in the round or in very high relief. With small-scale sculptural compositions the surface is roughened to hold the enamel coating.
Émail marqueté
Een van de vroegste emailleertechnieken. Hierbij werd glas ingelegd als vervanger van edelstenen en halfedelstenen. Later werd van millefiori-glas gebruik gemaakt, dat in opstaande metaalranden werd gezet.
One of the earliest enamelling techniques
Émail peint, émail peinture, schilderemail
Painted enamel
Hierbij worden zeer fijne emailpoeders (met een hoge concentratie kleurende metaaloxydes) vermengd met olie of water geschilderd op een (meestal witte) ondergrond van emaille. Het inbranden gebeurt op lagere temperatuur dan van gebruikelijke emailles. Zie ook Handgeschilderde miniatuurportretten, Leerboek Eppens-van Veen, Portretten in emaille, Email peint techniek
Extra grinded enamel-powder ( very fine). Use it with water to draw, with a pencil or a pen, on a surface of enamel.
Émail à jour, émail de plique, plique à jour, vensteremaille
Enamel, plique à jour
In feite émail cloisonné maar zonder metaalbodem. Van draden, of door uitzagen uit metaal, wordt een honingraatachtige figuur gemaakt die vervolgens met emaille wordt gevuld. Deze korte beschrijving geeft niet aan hoe moeilijk deze techniek is, en welke technieken men moet toepassen om tot een goed resultaat te komen.
A technique in enameling that separates colours and elements of the design with imbedded bent and formed flat wires, arranged on edge - from French "fences."





