Inleiding Houdt u er ook zo van naar de vlammen van een open haardvuur te kijken? Dat spel van licht en donker, het spetteren van de kleine vonkjes wanneer een nieuw blok hout in het vuur wordt geworpen, het heeft alles een bekoring, die maakt dat men niet dan noodgedwongen de blik ervan afwendt. Dat vuur ligt aan het begin van de menselijke beschaving ten grondslag.

Het was niet alleen de warmte die men nodig had om zich in een steeds kouder wordend klimaat te kunnen handhaven, men gebruikte het vuur om de jachtbuit te roosteren, om het metaal te verhitten om het te kunnen smeden, om de kookpotten te bakken en... om te emailleren. En alles had en heeft zijn eigen soort van vuur nodig. Wanneer men vlees zou roosteren boven een fel vuur zou immers de binnenzijde rauw blijven en de buitenzijde verbranden, wanneer men kas­tanjes poft doet men dat in de hete as, wanneer men potterie bakt zal het vuur uiterst langzaam moeten worden aangewakkerd, opdat niet het te grote spanningsverschil tussen het in- en uitwendige van de potwand een uit elkaar springen van de potten tot gevolg heeft. Wil men metaal smeden dan zal men een laaiend vuur nodig hebben en wil men emailleren dan heeft men vuur nodig van een constante temperatuur.

Les arts du feu, zeggen onze Franse kunstbroeders wanneer zij spreken over pottenbakken en emailleren, l’art du grand feu, wanneer zij spreken over de vervaardiging van grès en porselein. De kunst van het vuur; in onze eigen taal klinkt dat veel minder fraai, maar het vuur is er niet minder fascinerend om.
Door de technische perfectie van de moderne emailleerovens, tezamen met de bijzonder fraaie, kant en klaar in de handel verkrijgbare emailles, is het emailleren steeds minder een kunnen geworden. Dat wil zeggen dat het door een ieder die wat handig is in de kortst mogelijke tijd te leren is. Dit komt mede door de veranderde eisen die men aan een geëmailleerd stuk stelt. Ingewikkelde figuren zijn in onze tijd taboe en men werkt veel met kleuraccenten. Toch is het boeiend te weten hoe men in oude tijden werkte en er toe kwam emailles te vervaardigen.

Van deze oude technieken is zeker het een en ander te leren, terwijl er ook in onze eigen tijd nog een ontwikkeling is te zien. Dat het emailleren van rood koper niet als inferieur moet worden gezien aan het emailleren van de edele metalen bewijzen de vele in koper en brons uitgevoerde antieke stukken. Europa heeft nooit zo rijkelijk de beschikking gehad over goud als de landen van het Nabije Oosten. Ook ons materiaal is het niet kostbare rode koper.
Dit boekje is bestemd om wat inzicht te geven in de mogelijkheden van het emailleren. Het is allerminst bedoeld voor de vakman, maar de vele geïnteresseerden zullen er een handleiding in vinden die hen kan helpen tot betere resultaten te komen dan zij bereikbaar achten, zodat men het spel met het vuur leert liefhebben.

Wat is emaille